ทำไมบางคนเกลียดผักชี? ความลับของยีน OR6A2

สรุปประเด็นสำคัญใน 1 นาที

• คนที่บอกว่าผักชี "มีรสสบู่" ไม่ได้เรื่องมาก แต่เป็นเพราะ ยีนรับกลิ่น จริง ๆ
• ยีน OR6A2 ทำให้บางคนไวต่อสารกลิ่น aldehyde ในผักชีเป็นพิเศษ
• สำหรับคนกลุ่มนี้ ผักชีจึงมีกลิ่นเหมือนสบู่หรือโลหะ
• เป็นเรื่องของพันธุกรรม ไม่ใช่นิสัยกินยาก

ในวงข้าว มักมีดราม่าเรื่องผักชีเสมอ ฝ่ายหนึ่งรักมาก อีกฝ่ายบอกว่า "เหมือนกินสบู่" จนเขี่ยทิ้งทุกครั้ง เรื่องนี้ไม่ใช่การเรื่องมากค่ะ/ครับ แต่เป็นวิทยาศาสตร์พันธุกรรมล้วน ๆ มาดูกันว่าทำไม

"รสสบู่" ที่หลายคนพูดถึง

คนจำนวนหนึ่งเมื่อกินผักชีจะรับรู้ กลิ่นคล้ายสบู่หรือโลหะ แทนที่จะเป็นกลิ่นสดชื่นแบบที่คนทั่วไปได้ ไม่ใช่ว่าพวกเขาจินตนาการไปเอง แต่สมองของเขา "อ่าน" กลิ่นผักชีต่างออกไปจริง ๆ เพราะความแตกต่างทางพันธุกรรม

ยีน OR6A2 ตัวการสำคัญ

ผักชีมีสารกลุ่ม aldehyde ซึ่งเป็นสารชนิดเดียวกับที่พบในสบู่บางชนิด งานวิจัยขนาดใหญ่ในผู้เข้าร่วมเชื้อสายยุโรปกว่า 14,000 คนพบว่า ความแปรผันทางพันธุกรรม (SNP rs72921001) ที่อยู่ใกล้คลัสเตอร์ยีนรับกลิ่นบนโครโมโซมคู่ที่ 11 ซึ่งรวมถึงยีน OR6A2 สัมพันธ์กับการรับรู้ผักชีเป็นรสสบู่ โดย OR6A2 มีความจำเพาะสูงในการจับสาร aldehyde ที่ให้กลิ่นเฉพาะตัวของผักชี (Eriksson et al., Flavour, 2012) คนที่มีตัวแปรบางแบบของยีนนี้จึงไวต่อกลิ่น aldehyde มากเป็นพิเศษ และรับรู้ "ความเป็นสบู่" ของผักชีชัดกว่าคนอื่น เชื่อมโยงกับเรื่อง ยีนความทนเผ็ด ที่เป็นเรื่องการรับรสเหมือนกัน

พบบ่อยแค่ไหน?

สัดส่วนคนที่ไม่ชอบผักชีต่างกันไปตามเชื้อชาติและวัฒนธรรม งานสำรวจในแคนาดากว่า 1,600 คนพบว่า กลุ่มเอเชียตะวันออกไม่ชอบผักชีมากที่สุด (21%) รองลงมาคือคอเคเชียน 17% แอฟริกัน 14% เอเชียใต้ 7% ฮิสแปนิก 4% และตะวันออกกลาง 3% (Mauer & El-Sohemy, Flavour, 2012) อย่างไรก็ตาม เมื่อมองเฉพาะ "ยีนรับรสสบู่" (SNP rs72921001) กลับพบว่ามี ความถี่สูงในกลุ่มประชากรยุโรป มากกว่า (Eriksson et al., Flavour, 2012) สองเรื่องนี้จึงต่างกัน คือ "การรับรสสบู่จากยีน" กับ "ความไม่ชอบโดยรวม" ที่ยังขึ้นกับความคุ้นเคยและวัฒนธรรมอาหารด้วย

ถ้าไม่ชอบ แก้ได้ไหม?

ข่าวดีคือ บางคนฝึกให้ชินกับผักชีได้ และมีเคล็ดลับว่าการบดหรือสับผักชีให้ละเอียดช่วยลดกลิ่น aldehyde ลงได้ เพราะทำให้สารบางส่วนสลายตัว แต่ถ้าใครยังเกลียดอยู่ ก็ไม่ต้องรู้สึกผิดค่ะ/ครับ มันเป็นเรื่องของยีนจริง ๆ

ส่งท้ายจากทีม Geneus DNA

ครั้งหน้าถ้ามีใครเขี่ยผักชีออกจากจาน อย่าเพิ่งหาว่าเรื่องมากนะคะ/ครับ เขาอาจมียีน OR6A2 ที่ทำให้ผักชีมีรสสบู่จริง ๆ เรื่องเล็ก ๆ บนโต๊ะอาหารแบบนี้ก็มีพันธุกรรมซ่อนอยู่ ถ้าอยากรู้จักยีนการรับรสและอื่น ๆ ของตัวเอง ลองดู การตรวจ DNA ได้เลย

แหล่งอ้างอิง (References)

1. Eriksson N, Wu S, Do CB, et al. A genetic variant near olfactory receptor genes influences cilantro preference. Flavour. 2012;1:22. Springer (Flavour)
2. Mauer L, El-Sohemy A. Prevalence of cilantro (Coriandrum sativum) disliking among different ethnocultural groups. Flavour. 2012;1:8. Springer (Flavour)